Сэтгүүл зүй түүх уран зохиол

Сэтгүүл зүйн түүх уран зохиол сонирхогчидод зориулав.

Д.Нацагдорж “Миний нутаг”


Хэнтий, Хангай, Соёны өндөр сайхан нуруунууд

Хойд зvгийн чимэг болсон ой хөвч уулнууд

Мэнэн, Шарга, Номины өргөн их говиуд

Өмнө зvгийн манлай болсон элсэн манхан далайнууд

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Хэрлэн, Онон, Туулын тунгалаг ариун мөрнvvд

Хотол олны эм болсон горхи, булаг рашаанууд

Хөвсгөл, Увс, Буйрын гvн цэнхэр нуурууд

Хvн малын ундаа болсон тойрон бvрд уснууд

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон Орхон, Сэлэнгэ, Хөхvйн онц сайхан голнууд

Уурхай баялагийн охь болсон олон уул даваанууд

Хуучин хөшөө дурсгал, хот балгадын сууринууд

Хол газар одсон харгуй дардан замууд

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Холхи газраас гялалзсан цаст өндөр хайрханууд

Хөх тэнгэр цэлмэсэн хөдөө хээр цайдамууд

Холын бараа харагдсан ноён шовх сарьдагууд

Хvний сэтгэл тэнийсэн уудам амьсгалт талууд

Энэ бол миний төрсөн нутаг Монголын сайхан орон

 Хангай,Говийн хооронд Халхын уудам нутаг

Хар бага наснаас хөндлөн гулд давхисан газар

Гөрөөс, араатан авласан урт урт шилнvvд

Хvлэг морьд уралдсан хөндий сайхан хоолойнууд

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Салхины vзvvрт найгасан соргог нарийн ногоотой

Саруулд талд яралзсан сонин янзын зэргэлээтэй

Сайн эрс цугласан байц бэрх газартай

Сvлд тахилга улирсан сvмбэр их овоотой

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Нарийн өвс ургасан малын сайхан бэлчээртэй

Нааш цааш сvлжих тэнэгэр сайхан нутагтай

Дөрвөн цагийн улиралд дураараа нvvх нутагтай

Таван зvйлийн тарианы хөрс шороот газартай

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Өлгий сайхан ууланд өвгөдийг тавьсан газар

Yр, ач, хvvхдийн vржиж өссөн газар

Таван хошуу мал тал дvvрэн бэлчсэн нутаг

Монгол хvн бидний сэтгэлийг сорсон орон

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Өвлийн тасхийм цагт цасан мөсөн бvрхээд

Болор шилийн өнгө гялтганаж, гялалзсан орон

Зуны найртай улиралд цэцэг, навч дэлгэрээд

Жигvvртэн шувуу холоос ирж гангар гунгар донгодсон орон

Энэ бол миний төрсөн нутаг Монголын сайхан орон

Алтай, Хянган хоёрын завсарт атар баялаг орон

Аав, ээжийн минь оршсон ашдын заяасан нутаг

Алтан нарны туяанд энхжин тогтсон орон

Мөнгөн сарны гэрэлд мөнхжин гялалзсан газар

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Хvннv, Сvннvгийн vеэс хөгшид өвгөдийн нутаг

Хөх Монголын цагт хvчирхэг болсон орон

Он онд идээшиж олон жилд дассан нутаг

Одоогийн шинэ Монголын улаан туг бvрхсэн нутаг

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Өссөн төрсөн бидний vндэсний хайртай нутаг

Өнгөлзөгч дайсан ирвэл vтэр өшиглөн хөөнө

Хувьтан энэ орондоо хувьсгалт улсаа мандуулж

Хойчийн шинэ ертөнц дээр хvндтэй гавьяаг байгуулъя

Энэ бол миний төрсөн нутаг

Монголын сайхан орон

Шүлгийн бүтэц задлал

4 шатаас бүрдсэн 6 үг бүхий 12 бадагтай 48 шат шүлэгтэй.Магтаалын хэлбрээр тоочих аргаар бичигдсэн.

1 Хэнтий, Хангай, Соёны өндөр сайхан нуруунууд

Хойд зvгийн чимэг болсон ой хөвч уулнууд

Мэнэн, Шарга, Номины өргөн их говиуд

Өмнө зvгийн манлай болсон элсэн манхан далайнууд

2 Хэрлэн, Онон, Туулын тунгалаг ариун мөрнvvд

Хотол олны эм болсон горхи, булаг рашаанууд

Хөвсгөл, Увс, Буйрын гvн цэнхэр нуурууд

Хvн малын ундаа болсон тойрон бvрд уснууд – монгол орны 4 зүгийн байгаль гол горхи рашаан булаг зэргийг дүрслэн гаргасан бөгөөд энэхүү 2 бадаг нь ямар нэгэн өндөрлөг зүйл дээр гарч улс орныхоо байгалын сайхан уул ус гол мөрнөө харж байгаа мэтээр уран зураг мэт дүрслэгдсэн. Энэ нь Лессингийн <<Лаокон>> дээр байдаг цаг хугацаа орон зайн урлагийн төсөөллөөс ондоо байдлаар буюу харин Идеалистуудын хэлсэнчлэн "Уран зураг бол харж буй яруу найраг яруу найраг бол өгүүлэн хэлэх уран зураг" гэсэн зарчмаар бичигдсэн.

3.Орхон, Сэлэнгэ, Хөхvйн онц сайхан голууд

Уурхай баялагийн охь болсон олон уул даваанууд

Хуучин хөшөө дурсгал, хот балгадын сууринууд

Хол газар одсон харгуй дардан замууд – энэхүү бадаг нь уулын орой дээрээс доошилж буй байдлаар бичигдсэн.

4 Холхи газраас гялалзсан цаст өндөр хайрханууд

Хөх тэнгэр цэлмэсэн хөдөө хээр цайдамууд

Холын бараа харагдсан ноён шовх сарьдагууд

Хvний сэтгэл тэнийсэн уудам амьсгалт талууд – тал газар бууж алсын бараа харж буй байдлаар бичигдсэн.

5 Хангай,Говийн хооронд Халхын уудам нутаг

Хар бага наснаас хөндлөн гулд давхисан газар

Гөрөөс, араатан авласан урт урт шилvvд

Хvлэг морьд уралдсан хөндий сайхан хоолойнууд – энэхүү бадагийн эхний 2 мөр нь нь Лессингийн <<Лаокоон>> дээр байдаг цаг хугацаа орон зайн урлагийн төсөөллөөр бичигдсэн

6 Салхины vзvvрт найгасан соргог нарийн ногоотой

Саруулд талд яралзсан сонин янзын зэргэлээтэй

Сайн эрс цугласан байц бэрх газартай

Сvлд тахилга улирсан сvмбэр их овоотой

7 Нарийн өвс ургасан малын сайхан бэлчээртэй

Нааш цааш сvлжих тэнэгэр сайхан нутагтай

Дөрвөн цагийн улиралд дураараа нvvх нутагтай

Таван зvйлийн тарианы хөрс шороот газартай – энэ 2 бадаг нь бичиж буй зүйлийнхээ дэргэд очоод зогсож байгаад бичсэн байдлаар бичсэн бөгөөд манай улсад ийм ийм зүйлс байдаг гэсэн байдлаар бичигдсэн.

8 Өлгий сайхан ууланд өвгөдийг тавьсан газар

Yр, ач, хvvхдийн vржиж өссөн газар

Таван хошуу мал тал дvvрэн бэлчсэн нутаг

Монгол хvн бидний сэтгэлийг сорсон орон – энэхүү бадагт монгол орон мал аж ахуйн орон гэсэн утга гаргаж байна.

9 Өвлийн тасхийм цагт цасан мөсөн бvрхээд

Болор шилийн өнгө гялтганаж, гялалзсан орон

Зуны найртай улиралд цэцэг, навч дэлгэрээд

Жигvvртэн шувуу холоос ирж гангар гунгар донгодсон орон – энэ бадагт Монгол орны 4 улирлыг тус тусд нь дүрслэн гаргасан байна.

10 Алтай, Хянган хоёрын завсарт атар баялаг орон

Аав, ээжийн минь оршсон ашдын заяасан нутаг

Алтан нарны туяанд энхжин тогтсон орон

Мөнгөн сарны гэрэлд мөнхжин гялалзсан газар – энэ шүлэг Монгол орон атар газар эзэмшиж эхэлсэн үед бичигдсэн учир энэхүү бадагт өргөн уудам атар газартай бөгөөд монгол улс нь өргөн уудам нутагтай гэж дүрсэлсэн.

11 Хvннv, Сvннvгийн vеэс хөгшид өвгөдийн нутаг

Хөх Монголын цагт хvчирхэг болсон орон

Он онд идээшиж олон жилд дассан нутаг

Одоогийн шинэ Монголын улаан туг бvрхсэн нутаг – энэхүү бадаг нь монгол улсыг өнөр их түүх соёлтой гэж дүрсэлсэн бөгөөд энэхүү шүлэг бичигдэж байх үед социалист нийгэм байгуулагдаж байсан учир одоо үед манай улс социалист улс болж байна гэсэн санаа гаргаж байна.

12 Өссөн төрсөн бидний vндэсний хайртай нутаг

Өнгөлзөгч дайсан ирвэл vтэр өшиглөн хөөнө

Хувьтан энэ орондоо хувьсгалт улсаа мандуулж

Хойчийн шинэ ертөнц дээр хvндтэй гавьяаг байгуулъя – энэхүү бадаг нь 1933 онд сүүлд нэмэгдэж орсон бөгөөд энэ бадагт эх оронч үзэл суртлыг харуулсан мөрүүд олон байдаг яагаад гэвэл энэ япончууд монгол улсын газар нутагт санаархаж байх үед бичигдсэн юм.

     Энэхүү шүлгийн дахилт хэсэг нь эх орон руугаа хандсан утгыг гаргахын тулд: Энэ бол миний төрсөн нутаг Монголын сайхан орон гэсэн мөрийг оруулсан.

Уран дүрслэл

      Хөх тэнгэр цэлмэсэн хөдөө хээр цайдамууд Хvний сэтгэл тэнийсэн уудам амьсгалт талууд Салхины vзvvрт найгасан соргог нарийн ногоотой Саруулд талд яралзсан сонин янзын зэргэлээтэй Таван зvйлийн тарианы хөрс шороот газартай Монгол хvн бидний сэтгэлийг сорсон орон Болор шилийн өнгө гялтганаж, гялалзсан орон Алтай, Хянган хоёрын завсарт атар баялаг орон Алтан нарны туяанд энхжин тогтсон орон Мөнгөн сарны гэрэлд мөнхжин гялалзсан газар Хэнтий, Хангай, Соёны өндөр сайхан нуруунууд Өмнө зvгийн манлай болсон элсэн манхан далайнууд Хvннv, Сvннvгийн vеэс хөгшид өвгөдийн нутаг Одоогийн шинэ Монголын улаан туг бvрхсэн нутаг Өнгөлзөгч дайсан ирвэл vтэр өшиглөн хөөнө Холхи газраас гялалзсан цаст өндөр хайрханууд

start=-32 , cViewSize=50 , cPageCount=1

18 сэтгэгдэл:

null
Ц.Янжин (зочин)

үнэхээр гоё шүлэг шүү

NYAMDORJ (зочин)

SAIHAN MASH GORS BAIS SAAK

Miji (зочин)

Yag hereg bolood haij baisan hereg bolloo bi bas MUBIS D surdag GXS d tand bayrlalaa

Miji (зочин)

Yag hereg bolood haij baisan hereg bolloo bi bas MUBIS D surdag GXS d tand bayrlalaa

nana (зочин)

ene shvleg bol mash goy, unsh haar setgel doglood baidag yum . mongoliin orchin yeiin ytga zohioliig vndeslegch D.Hatsagdorj iim goy shuleg bichdeg yum bn gej bi huvi daa bodoj bn. bi oddoo 12 hv rch baigaa bi bas 48 huudastai 6 devter dvvren duu shvleg bichsen odooch bas bi bich seerl baidag . D.Hatsag dorjiin shvlgiig unashhaar nadad shvlegiin sanaa turdug bolohoor bi ih zohiolchiig hvdelej baharhdag yumaa ! bi tom bolood mergejlee yaruu nairagch bolgohoor shidsen .
ta narch gesen shvleg bicheh ayaastai bol ayaasaaa hugjvvleed vzohiolch boloh bolomjtoi sayiin shvleg nadaa mash saihan setgegdel turuulee bi ter setgeedlee shvleg bolgoj nairuulan ene setgegdliin huudsan deer tavina gedetee itgej bna .

nana (зочин)

aguu hvn

amidral ni shvleg
ami ni shvlgiin mur
tsus ni yaruu nairagch
tsog ni shvlgiin utga
sur ni uuriin zvrh
dvr ni shvlgiin badag
bodol ni shvlgiin aguulag
sanaa ni shvlgiin amidral
zorig ni shvlgiin bvtets
baharhal ni eh oron
ene bol yaruu nairagch
ene bol D.Hatsag dorj
bi say shvleg bichne gesen bichchiheed uuruuruu baharhaj bn.

nana (зочин)

namaig demjeerei

Зочин байна. (зочин)

баярлалаа их хэрэг боллоо хичээлд нь амжилт хүсе.

raugul (зочин)

nadad taalagdsan goe bn.

ouyka (зочин)

like shvv

dorjoo (зочин)

mash ih bayrlalaa mash ih hereg bolloo

SolaNge (зочин)

yag hereg bolj bsim ashgui de

oyunzaya (зочин)

bichih gej baisan ym nileen ih hailaa

oyun (зочин)

uran zohiolch d.Natsagdorjid barlasnaa ilerhilii

jivgvhhv (зочин)

tanks

grfvgn (зочин)

bhngfbn

nffjjvjccicicickkckccuffyufugugugujigjh9gjhg9gjhg00hg0h0g0hg0hi0ih0gi0hig0ih0gi0hgi0hig0ih0gih0gi0hig0ih0gih0gih0g0ih0gih0ig0ihg0ih0gih0gi0hg0njgongjojojhogjhog (зочин)

vbn gjkfjbh fvkbfdvgubgfrvbfb v b fghbvuif

mygmartuvshin (зочин)

yg haij baisiin

Сэтгэгдэл үлдээх



(нийтэд харагдахгүй)

(оруулах албагүй)
(HTML синтакс зөвшөөрөгдөөгүй)


(Зурган дээрх тоог оруулна уу)


Миний тухай

Монгол улсын боловсорлын их сургуулийн Утга зохиолын ажилтан сэтгүүлчийн ангийн оюутан Б.Чинзориг